Bijeenkomst 2: 
Theatraal leiderschap tussen maakbaarheid en verlossing

“How sweet a thing is it, to wear a crown”, zegt een van Shakespeare’s meest ervaren machthebbers. Leiderschap verbindt men nog steeds graag met de attributen van de held: charisma, daadkracht, vertrouwen, avontuur, inzicht, besluitvaardigheid. Maar met zijn macht staat de leider ook aan de grens van de gemeenschap: z/hij is een bindende kracht maar moet tegelijk steeds weer patronen en regels doorbreken. De leider is per definitie in contact met de dimensie “rondom macht”: z/hij is moreel ambivalent, verwikkeld in een dubbelzinnige strijd om de macht. Een strijd die niet gevoerd wordt met argumenten en redelijkheid, maar met handelingen, gebaren en woorden. Politiek, in de nationale arena’s of binnen organisaties, is altijd symbolisch en theatraal.

Denken rondom macht gaat over het theatrale spel van de macht. Vanuit de filosofie kan men bij Kant, Gadamer of Derrida veel leren over spel en reflectief, noodzaak en toeval, over beheersing van spelregels en het spel met regels, over het spel spelen of erdoor bespeeld worden. Spel is wezenlijk voor alles in cultuur of maatschappij wat de homo ludens (Huizinga) tot stand brengt. Toneelwetten zijn werkzaam voor politici en machthebbers. Macht manifesteert zich in dramatische gestes en speelt met taalhandelingen: met beloften, afspraken, vragen, besluiten, rituelen. Theater van de macht werkt vanuit de spanning tussen publiek leiderschap en de motieven van private personen. Het werkt in de omgang met geruchten en spoken van onafgedane zaken. Diverse filosofen hebben over deze ongrijpbare zaken nagedacht: vanaf Machiavelli, Hobbes en Marx tot aan Claude Lefort, Slavoj Zizek, Judith Butler en Nicholas Taleb.

Rondom macht betekent dus spelend leren omgaan met onzekerheid en “on-“macht. Dit werpt licht op de bekende “controledrang” van procesmanagers, op verlammende “non-communicatie” in organisaties en wereldvervreemding bij non-theatrale bestuurders. Maar omgaan met de onbeheersbare sfeer rondom macht leert u ook iets over onmacht van de politiek. We zoeken zo een uitweg voor de macht, weg uit de verlammende spagaat van technocratisch denken en populistisch optreden, van controleerbaar interveniëren en chaotisch framen Een weg tussen blind handhaven van machtssystemen en –protocollen en lege overgave aan momentane effectbejag. Denken rondom macht is het tragische besef dat we beter worden van het anti-fragiele… van alles wat met de tijd verandert: evolutie, politieke systemen, economische hoog-conjunctuur, culturele patronen. op deze pagina met concrete gegevens voor dit weekend

WAAROM DEZE LEERGANG 
Denken gaat altijd buiten iedere orde: ook als we nadenken over regels in de bedrijfsethiek, over het spel van de macht, over inspiratie of de onzichtbare kracht van een bedrijfscultuur. Denken is kunnen twijfelen: het vereist de bereidheid om zich tijdelijk te onttrekken aan de druk van de leefwereld. Maar de twijfel blijkt tevens de wachtkamer van het inzicht te zijn.

VOOR WIE 
Het programma veronderstelt weinig voorkennis: iedere bijeenkomst zal de docent enkele literatuursuggestie doen. Het lezen van tekstmateriaal is geen noodzaak, maar zal het plezier in de leergang zeker vergroten. Het is na overleg ook mogelijk losse bijeenkomsten te volgen, maar in het geheel schuilt een duidelijke meerwaarde.

TIJD en LOCATIE 
Zes bijeenkomsten op donderdagen van 13.00 tot 17.00 uur 
Den Haag

WERKWIJZE/METHODE 
Na een lezing zal de docent enkele sleutelteksten voorzien van uitleg, commentaar en interpretatie met ruimte voor vragen. Aansluitend voeren we gesprekken over consequenties van deze denkbeelden voor onze eigen opvattingen over de idealen en afgronden van de Europese beschaving

Programma op PDF

BEGELEIDING

  • Mogelijkheden voor individuele deelname als groepsinschrijving
  •  Voorwaarde: min. aantal deelnemers:……
  •  Groepsarrangementen
  •  Verhindering

 INSCHRIJVING 

Geen activiteiten.