Bijeenkomst 1: 
De positie van «praktische ethiek» binnen organisaties

In bedrijven en organisaties zijn bepaalde regels van kracht. Veel kwesties in de bedrijfsethiek betreffen de uitleg van deze regels, waarbij ook waarden en ethische normen in het geding zijn. Denk aan dilemma’s rond loyaliteit en kritiek, informatie en vertrouwen. Praktische kwesties rond corruptie, legaliteit en cultuurverschillen; beleid aangaande MVO en de positie van shareholders onder de stakeholders. Vragen rond het managen van integriteit en de integriteit van het management.

Men kan praktische ethiek invullen als de aandacht voor gedragsregels en deugden, met morele codes en protocollen die hopelijk bijdrage aan een “positieve beeldvorming”. Maar overal waar vragen opduiken rond interpretaties van strijdige normen worden we op onszelf teruggeworpen. Soms moeten we nieuwe regelpatronen ontwerpen, aanleren, in standhouden of loslaten. Het gaat dan niet alleen om verfijning van regelgeving maar om de reflectie “rondom regels”. De vraag naar inbedding is cruciaal als men ethiek een authentieke plaats wil geven in bedrijven of organisaties. Beoogt praktische ethiek geruststellende, aansprekende ideeën en protocollen aan te reiken, die betrokkenen er op wijzen “hoe het moet”? Of is ethiek de open plek binnen de organisatie, die ruimte biedt voor het stellen van kritische vragen, het uitdenken van andere scenario’s of het veranderen van de organisatiecultuur?

In deze bijeenkomst bestuderen we enkele filosofische kenmerken van “regel-geleid” menselijk gedrag (handelen, denken, taalgebruik). Daarbij wijzen we op het fundamentele belang van een sfeer “rondom regels” voor iedere praktische ethiek binnen organisaties, en wat dit betekent voor de inbedding van bedrijfsethiek.

De ruimte “rondom regels” die uw mensen krijgen, onthult iets over de heersende common-sense opvatting waar publieke organisaties of privébedrijven zich naar oriënteren. Zo werken we naar twee kanten. Denkende naar buiten: hoe verhoudt praktische ethiek zich tot wijdere contexten rondom de organisatie: van directe maatschappelijke omgeving tot de duurzaamheid van de gehele planeet als kwetsbare diamant? Denkende naar binnen: wat is het belang van een sfeer “rondom regels” gezien vanuit de innerlijke motieven van betrokkenen: de existentiële drives van zowel charismatische leiders als kritische klokkenluiders? Zo zal dit denken “rondom” praktische ethiek ons vanuit het dagelijks werk onvermijdelijk confronteren met de utopische vraag of wij in de wereld sporen willen volgen van een beter leven.

WAAROM DEZE LEERGANG
Denken gaat altijd buiten iedere orde: ook als we nadenken over regels in de bedrijfsethiek, over het spel van de macht, over inspiratie of de onzichtbare kracht van een bedrijfscultuur. Denken is kunnen twijfelen: het vereist de bereidheid om zich tijdelijk te onttrekken aan de druk van de leefwereld. Maar de twijfel blijkt tevens de wachtkamer van het inzicht te zijn.

VOOR WIE
Het programma veronderstelt weinig voorkennis: iedere bijeenkomst zal de docent enkele literatuursuggestie doen. Het lezen van tekstmateriaal is geen noodzaak, maar zal het plezier in de leergang zeker vergroten. Het is na overleg ook mogelijk losse bijeenkomsten te volgen, maar in het geheel schuilt een duidelijke meerwaarde.

TIJD en LOCATIE
Zes bijeenkomsten op donderdagen van 13.00 tot 17.00 uur
Den Haag

WERKWIJZE/METHODE
Na een lezing zal de docent enkele sleutelteksten voorzien van uitleg, commentaar en interpretatie met ruimte voor vragen. Aansluitend voeren we gesprekken over consequenties van deze denkbeelden voor onze eigen opvattingen over de idealen en afgronden van de Europese beschaving

Programma op PDF

BEGELEIDING

  • Mogelijkheden voor individuele deelname als groepsinschrijving
  • Voorwaarde: min. aantal deelnemers:……
  • Groepsarrangementen
  • Verhindering

 INSCHRIJVING 

Geen activiteiten.