Het kwaad maakt het onmogelijke tot waarheid

In de vijfde bijeenkomst zien we hoe de verbeeldingskracht in kunst, muziek en literatuur al vroeg vooruitliep op de latere gruwelen. Vanaf het boze oog van Flaubert, de poëzie van Baudelaire, of Joseph Conrads Heart of Darkness volgen we een lijn naar experimenten in abstracte schilderkunst of de radicale doorbraak die Schönberg beoogde met zijn twaalftoonstechniek in de muziek. Met de historische kennis kunnen wij deze verschijnselen ook begrijpen als getuigenissen van een geschokt en fundamenteel beschadigd vertrouwen in de wereld.

Dit besef van “ontheemd-zijn”, zoals Susan Neiman dat in een schitterend boek noemt, zien we in alle filosofie “na Auschwitz en Hiroshima”: bij Sartre en Camus, bij Hannah Arendt en John Rawls, vooral bij Adorno maar ook bij eigentijdse denkers als Lyotard, Derrida of Agamben. Technologie en totalitarisme maakten dat het onmogelijke waar geworden was. Sindsdien nam het kwaad ook de uiteenlopende gestalten aan van fanatiek religieus fundamentalisme, van massa-infantilisering door media-cultuur, van cynische financiële speculaties waarmee economieën worden ontwricht en van steeds groter raffinement in terrorisme en cybercrime.

WAAROM DEZE LEERGANG 
Nadenken over het kwaad is nadenken over de wereld, en over de speelruimte die wij mensen met onze vrijheid kunnen ontsluiten. Voor deze leergang wordt rond “het kwaad” als een verbindende thematiek materiaal geselecteerd (sleutelteksten, boeksuggesties, film-scene’s). De filosofische interpretatie wordt in een aantal bijeenkomsten ontwikkeld: het ook mogelijk losse bijeenkomsten te volgen, maar in het geheel schuilt een duidelijke meerwaarde. Het resultaat is een perspectivische verheldering, waarin niets minder dan de waarden van de Verlichting op het spel staan.

VOOR WIE 
Het programma veronderstelt weinig voorkennis: iedere bijeenkomst zal de docent enkele literatuursuggestie doen. Het lezen van tekstmateriaal is geen noodzaak, maar zal het plezier in de leergang zeker vergroten.

TIJD 
Zes bijeenkomsten op vrijdagen van 14.30 tot 17.30 uur

LOCATIE 
Wenduyne Den Haag


WERKWIJZE/METHODE 
Na een lezing zal de docent enkele sleutelteksten voorzien van uitleg, commentaar en interpretatie met ruimte voor vragen. Aansluitend voeren we gesprekken over consequenties van deze denkbeelden voor onze eigen opvattingen over de idealen en afgronden van de Europese beschaving

Programma op PDF

BEGELEIDING 

  • Mogelijkheden voor individuele deelname als groepsinschrijving
  • Voorwaarde: min. aantal deelnemers:……
  • Groepsarrangementen
  • Verhindering

INSCHRIJVING

Geen activiteiten.