THEATER-DENKWEEKEND: “ALL THE WORLD’S A STAGE” Comedies Tragedies Histories: panorama van Shakespeare’s toneelkunst

INHOUD VAN HET SEMINAR
Shakespeare’s alzijdigheid
Theater is er traditioneel in velerlei genre’s: in Shakespeare’s toneelwerk wordt er sinds de eerste uitgave van zijn volledige werken in 1623 onderscheid gemaakt tussen de comedies, de tragedies en de histories. Voor ieder genre worden door Shakespeare de oude “wetten” met voeten getreden en beslissende nieuwe maatstaven gesteld. Of het nu gaat om experimenten met allerlei komische artistieke technieken (vermommingen van mannen en vrouwen, omkering van klasse-verhoudingen, optreden van clowneske wijsgeren en filosofische narren). Of dat het gaat om de ontvankelijkheid voor tragische keuzes in het alledaagse leven. Of om de ervaring dat het theater altijd een politieke rol vervulde als zijn in de histories de geschiedenis presenteerde van de nationale helden en (on)rechtvaardige heersers.

Inzet:
In een denkweekeinde de deelnemers een beeld meegeven van de oneindig creatieve energiebron die “Shakespeare” heet: dat is het doel van deze bijeenkomst. We demonstreren vernieuwingen aan de hand van fragmenten en sleutelscènes uit enkele koningsdrama’s (Richard II, Henry V), uit de comedies (Midsummernightsdream en As You Like It), en de grootse tragedies Hamlet, Macbeth en King Lear.

 FILM: SHAKESPEARE 

Module 1:
De “histories: de uitvinding van een geheel nieuw genre Met de koningsdrama’s of histories introduceerde Shakespeare tenslotte een geheel nieuw genre. Dit politieke theater is een verbeelding van macht en heeft “Engeland” als eigenlijke hoofdpersoon. Als een artistieke dramatisering van de geschiedenis zijn deze stukken studies in machtspolitiek, en thematiseren ze het goede en het slechte bestuur van de gezalfde Engelse vorsten. Shakespeare voorzag hiermee in een behoefte om in de tijd van Elizabeth I aan het Engelse volk een nationale lotsverbondenheid te tonen, en om het door godsdiensttwisten verdeelde land te verenigen in een nieuw plichtsbesef jegens de soevereine vorstin. Het perspectief van de toeschouwers (burgers op straat, soldaten in het leger) is cruciaal voor het ensceneren van de geschiedenis. Maar historisch betrouwbare weergave werd niet beoogd. De theatermaker verdraaide, schrapte, herschreef en fantaseerde rond bepaalde kronieken, verheerlijkte de ene vorst, demoniseerde de andere, alles omwille van de dramatische werking.  

Module 2:
Het doel van comedies: geen uitlachen maar samen lachen om de wereld In zijn komedies gaat het bijna altijd om morele kwesties in relatie tot vriendschap, seks en liefde. Hij toont met vermommingen een subtiel spel met de sociale rollen van mannen en vrouwen; hij werkt met commentaar van filosofisch denkende clowns en verdiept het genre met het opvoren van sociale contrasten en ethische strijdigheden. De komedie ontmaskert, maar het bevrijdende lachen is bij Shakespeare niet louter een uitlachen van de karakters: het is vooral het gedeelde plezier in het samen lachen van publiek en spelers. Zo wordt theater een socialiserende beleving die publieke scheidslijnen overstijgt.

Module 3:
De vernieuwingen binnen de tragedies: helden maken de wereld leesbaar In de tragedies ondergaat hij de invloed van Seneca’s Romeinse noodslot- tragedies, waarin dikwijls wraakmotieven of de verstoring van een natuurlijke orde resulteren in chaos en ondergang. Maar Shakespeare benadrukt overal de keuzes van de held, diens handelen vanuit vrije wil en de reflectie op daden. Het tragische conflict betreft een radicale “omslag”, een grote verandering van levensperspectief. De respons op deze gebeurtenis toont ons morele grootsheid en zelfstandigheid tegenover de innerlijke passies en de uiterlijke wereld. Opvallend is het invoegen van komische elementen in het tragische drama. Theatraal gezien diende deze intermezzos als “veiligheidsklep”, voor een ontlading van spanning bij het publiek, waarmee ongepast gelach werd voorkomen. Maar tegelijk laat Shakespeare zien dat, net als in het echte leven tragische omslagen vaak verschijnen als de keerzijde van het alledaagse gebeurtenissen. Ook deze inventies demonsteren we weer aan de hand van opvallende scene’s.

WAAROM DIT DENKWEEKEND
Hij benutte alle mogelijkheden van de tragische dimensie van keuzevrijheid van zijn helden; gebruikte alle strijdigheden van zijn leefwereld als stof voor zijn komedies en gaf met zijn histories een geheel nieuwe vorm aan het politieke theater.

VOOR WIE:
Dit programma is bestemd voor iedereen die in het tijdsbestek van een weekend een helder beeld wil krijgen van de onnavolgbare kracht van het Shakespeariaanse toneel, en van de open ontvankelijkheid waardoor het zich zowel in de tragedies, in de komedies als in de histories kan voegen naar totaal verschillende historische situaties en culturele omstandigheden.

TIJD en LOCATIE:
Tijdsduur van dit seminar weekend: van zat.10 uur – zon.13 uur, met 3 modules. Locatie: verblijfsarrangementen in een landelijk gelegen conferentiecentrum

WERKWIJZE/METHODE: 
………………….

Programma op PDF:

Vervolg leertraject:
verdere evaluatie en mogelijkheden tot een vervolg.

BEGELEIDING

  • Mogelijkheden voor individuele deelname als groepsinschrijving  
  • Voorwaarde:
    min. aantal deelnemers:……   
  • Groepsarrangementen  
  • Verhindering  
  • Informatie

 INSCHRIJVING 


Geen activiteiten.